Avtomobil lizinq şirkətinin qanuni mülkiyyətində olduğu üçün (texpasport şirkətin adınadır), proses məhdudiyyətin silinməsi deyil, mülkiyyət hüququnun lizing şirkətindən birbaşa sizin adınıza keçirilməsi (alqı-satqı) prosedurudur.
1. Hüquqi sənədləşmə: Lizinq şirkətindən mülkiyyətin təhvil alınması
Lizinq borcunu tam ödədikdən sonra mülkiyyət hüququnun sizə keçməsi üçün rəsmi əsas formalaşmalıdır. Əvvəllər tez-tez rast gəlinən "şirkət mənə baş etibarnamə versin, gedib öz adıma keçirim" yanaşması hüquqi cəhətdən mümkünsüzdür.
Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 362.2-ci maddəsində qeyd olunur ki, nümayəndə (yəni etibarnamə verilən şəxs) təmsil edilənin (lizing şirkətinin) adından şəxsən özünə və ya nümayəndəsi olduğu digər şəxsə münasibətdə əqdlər bağlaya bilməz.
Yəni sizə verilən etibarnamə ilə maşını ancaq 3-cü şəxsə (məsələn, ailə üzvünüzə) sata bilərsiniz, birbaşa öz adınıza rəsmiləşdirə bilməzsiniz.
Düzgün həll yolu:Avtomobilin birbaşa öz adınıza rəsmiləşdirilməsi üçün iki yoldan biri seçilməlidir:
Notarial Alqı-satqı müqaviləsi: Lizinq şirkətinin nümayəndəsi ilə hər hansı bir notariusa yaxınlaşırsınız və avtomobilin sizin adınıza keçməsini təsdiqləyən notarial alqı-satqı müqaviləsi bağlanır.
DYP-də birgə iştirak: Şirkətin rəsmi nümayəndəsi sizinlə birlikdə Dövlət Yol Polisinin qeydiyyat şöbəsinə gəlir və alqı-satqı əməliyyatı birbaşa oradakı qeydiyyat pəncərəsində həyata keçirilir.
2. DYP qeydiyyatından əvvəlki mütləq yoxlamalar
Nazirlər Kabinetinin 15 mart 1999-cu il tarixli, 40 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş "Nəqliyyat vasitələrinin və onların qoşqularının dövlət qeydiyyatının aparılması qaydaları"na əsasən, qeydiyyat əməliyyatları üçün nəqliyyat vasitəsinin heç bir hüquqi və texniki problemi olmamalıdır:
Cərimələrin sıfırlanması: "AsanPay" portalı vasitəsilə avtomobilin əvvəlki dövrə aid bütün elektron (MMX) və protokol cərimələri tam ödənilməlidir. Sistemdə 1 AZN borc belə qeydiyyatı bloklayır.
İcbari sığorta: Mülkiyyətçi dəyişdiyi üçün "İcbari sığortalar haqqında" Qanuna əsasən, avtomobilin yeni mülkiyyətçisinin (sizin) adınıza mütləq şəkildə yeni icbari sığorta müqaviləsi bağlanmalıdır.
3. DYP-də qeydiyyat prosesi
Yuxarıdakı sənədlər (Notarial müqavilə və ya şirkət nümayəndəsi, lizinqə aid köhnə texpasport) hazır olduqdan sonra DYP-nin Qeydiyyat-İmtahan İdarəsinə müraciət edilir.
Ərizə forması: Qeydiyyat şöbəsində mülkiyyətin dəyişdirilməsi ilə bağlı müvafiq ərizə doldurulur ("Yol Hərəkəti haqqında" Qanunun 27-ci maddəsinə uyğun olaraq).
Mühərrik və Ban (VIN) nömrəsinin ekspertizası: Avtomobil DYP-nin baxış xəttinə salınır. Burada inspektor faktiki ban və mühərrik nömrələrini köhnə texpasportdakı rəqəmlərlə tutur və uyğunluq aktı tərtib edir.
Köhnə sənədlərin təhvili: Lizinq şirkətinin adında olan köhnə Qeydiyyat Şəhadətnaməsi arxivləşdirilmək üçün DYP-yə təhvil verilir.
4. Dövlət Rüsumları
Ödəyəcəyiniz məbləğlər bunlardır:
Xidmətin Növü Dövlət Rüsumu Yeni Qeydiyyat Şəhadətnaməsi (Texpasport) 30 AZN Dövlət Qeydiyyat Nişanı (Nömrə) (Əgər nömrə lizing şirkətində qalırsa və siz yeni adi nömrə alırsınızsa) 30 AZN Avtomobilin Texniki Baxışı (Müddəti bitibsə və ya keçirilməyibsə) 30 AZN
Mülkiyyət dəyişdiyi üçün "Dövlət rüsumu haqqında" qanuna əsasən avtomobilin mühərrik həcminə və istehsal ilinə uyğun olaraq birdəfəlik qeydiyyat rüsumu (alqı-satqı rüsumu) ödənilməlidir.
Məsələn: Mühərrik həcmi 2000 kubsmetr (2.0 L) olan avtomobillər üçün bu məbləğ mühərrik həcminə görə hesablanır və avtomobilin istehsal ilindən asılı olaraq (yeni, 4 ildən çox, 10 ildən çox) fərqli əmsallara vurulur.
Rüsumları saytımızdakı Avtokalkulyator bölməsində hesablaya bilərsiz.
Bütün rüsumlar ödənildikdən və ekspertiza bitdikdən qısa müddət sonra sizə "Xüsusi qeydlər" bölməsi təmiz olan, birbaşa öz adınıza rəsmiləşdirilmiş yeni nəqliyyat vasitəsinin qeydiyyat şəhadətnaməsi təqdim olunur.
Yenilənib: 17 Sentyabr 2026 · Mənbə: AvtoStop redaksiyası
