Azərbaycanda köhnə avtomobillərin utilizasiyası ilə bağlı yeni qaydalar qüvvədədir. 2024-cü ilin 31 yanvarından etibarən nəqliyyat vasitələrinin texniki baxış və gömrük rəsmiləşdirilməsi zamanı utilizasiya rüsumları tətbiq olunur. Bu dəyişikliklər ekoloji mühitin yaxşılaşdırılması, köhnəlmiş avtomobil parkının yenilənməsi və təhlükəsizliyin artırılması məqsədini daşıyır.
💰 Utilizasiya rüsumları nə qədərdir?
Yeni qaydalara əsasən minik avtomobilləri üçün utilizasiya rüsumları belədir:
Gömrük rəsmiləşdirilməsi zamanı:
- 4–7 il arası avtomobillər üçün → 400 manat
- 7 il və daha çox olduqda → 700 manat
(Raritet avtomobillər və müvəqqəti gətirilən avtomobillər istisna olunur.)
Dövlət texniki baxışı zamanı:
- 4–10 il arası → 10 manat
- 10–20 il arası → 20 manat
- 20–30 il arası → 30 manat
- 30 ildən çox olduqda → 40 manat
Bu rüsumlardan toplanan vəsaitlər “Nəqliyyat vasitələrinin utilizasiyası fondu” vasitəsilə idarə olunur.
🌍 “Nəqliyyat vasitələrinin utilizasiyası fondu” nədir?
Azərbaycanda yaradılan Utilizasiya fondu aşağıdakı məqsədlərə xidmət edir:
- Avtomobil sahiblərinə güzəşt və birdəfəlik ödənişlərin maliyyələşdirilməsi,
- Köhnə avtomobillərin utilizasiyasının təşviqi və stimullaşdırılması,
- Daha ekoloji və təhlükəsiz avtomobil parkının formalaşdırılması.
Fondun fəaliyyəti əsasən avtomobil sahiblərindən toplanan utilizasiya haqqı hesabına maliyyələşdirilir.
🌐 Utilizasiya üçün müraciət – nvu.gov.az portalı
Nəqliyyat vasitəsinin utilizasiyası üçün müraciət nvu.gov.az portalı üzərindən edilir. Proses belədir:
- Avtomobili dövlət qeydiyyatında daimi uçotdan çıxarmaq;
- Portalda qeydiyyatdan keçərək ərizə və sənədləri yükləmək;
- Seçilmiş utilizatorun qəbul məntəqəsinə avtomobili təhvil vermək;
- Təsdiqedici sənəd əldə etmək.
Bu sənəd əsasında avtomobil sahibi yeni avtomobil almaq üçün güzəşt və ya birdəfəlik ödəniş əldə edə bilər.
📑 Utilizasiya üçün tələb olunan sənədlər
- Utilizasiya üçün ərizə;
- Etibarnamə və ya sərəncam vermə hüququnu təsdiqləyən sənəd;
- Avtomobilin daimi uçotdan çıxarılması haqqında arayış;
- Fiziki şəxsin şəxsiyyət vəsiqəsi və ya hüquqi şəxsin qeydiyyat sənədi.
🕒 Utilizasiya prosesində vaxt məhdudiyyətləri
- Ərizəyə 10 iş günü müddətində baxılır.
- Sənədlərdə çatışmazlıq olduqda, müraciətçiyə 3 iş günü ərzində məlumat verilir.
- Çatışmazlıqlar 10 gün ərzində aradan qaldırılmalıdır, əks halda müraciət etibarsız sayılır.
- Avtomobil təhvil verildikdən sonra 2 iş günü ərzində təsdiqedici sənəd təqdim olunur.
📸 Avtomobil təhvil prosesi
Avtomobil utilizatora təhvil verilərkən akt tərtib olunur və ən azı 5 fotoşəkil (ön, arxa, hər iki yan və salon) əlavə edilir. Aktın bir nüsxəsi avtomobil sahibinə verilir.
📊 Statistik məlumatlar
“Tullantılar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun müddəalarına uyğun olaraq həyata keçirilən prosesdə ötən ilin oktyabr ayından bugünədək 10.551 (on min beş yüz əlli bir) nəqliyyat vasitəsi utilizasiyaya verilmişdir. Köhnəlmiş və ya yararsız nəqliyyat vasitələrini təhvil verən ərizəçilərin bank hesabına 716 min manatdan çox birdəfəlik ödəniş köçürülmüş, həmçinin 511 ədəd yerli istehsal yeni nəqliyyat vasitəsinin güzəştlə satışı həyata keçirilmişdir.
Azərbaycanda nəqliyyat vasitələrinin utilizasiyası könüllü xarakter daşıyır. Lakin həm ekoloji, həm də sosial baxımdan vacibdir. Köhnə avtomobillərin utilizasiyası:
- havanın keyfiyyətini yaxşılaşdırır,
- yol təhlükəsizliyini artırır,
- avtomobil parkının yenilənməsinə şərait yaradır.
Yenilənib: 12 Sentyabr 2025 · Mənbə: AvtoStop redaksiyası
