19 sentyabr 2025-ci il tarixində imzalanmış Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ölkədə avtomobil nəqliyyatı ilə müntəzəm sərnişin daşımalarının təkmilləşdirilməsi istiqamətində mühüm bir addım oldu. Fərmanın əsas məqsədi sərnişinlərə göstərilən xidmətin keyfiyyətini artırmaq, təhlükəsizliyi təmin etmək və beynəlxalq təcrübəyə uyğun dayanıqlı ictimai nəqliyyat sistemi formalaşdırmaqdır.
“İctimai nəqliyyat” məqsədli büdcə fondu yaradılır
Yeni qərara əsasən, dövlət büdcəsinin tərkibində “İctimai nəqliyyat” Məqsədli Büdcə Fondu yaradılır. Fondun mədaxili iki əsas mənbədən formalaşacaq:
- Benzin, dizel və maye qaz üzrə yol vergisinin bir hissəsi;
- Bakı şəhərində tətbiq ediləcək ödənişli hərəkət zonalarından toplanacaq vəsaitlər.
Fondun əsas vəzifəsi — müasir tələblərə cavab verən avtobuslarla sərnişindaşıma xidmətlərini subsidiyalaşdırmaqdır.
Hansı nəqliyyat vasitələri dəstək alacaq?
Fərmana görə subsidiya yalnız ekoloji baxımdan üstün avtobuslara şamil ediləcək:
- Sıxılmış təbii qaz (CNG) mühərrikli avtobuslar,
- Elektrik avtobusları,
- Gəncə şəhərində isə əlavə olaraq 2025-ci ildən sonra istehsal edilmiş dizel avtobusları.
Bu yanaşma ölkədə yaşıl nəqliyyat siyasətinin gücləndirilməsinə xidmət edir.
Ödənişli hərəkət zonaları gəlir
Bakı şəhərində müəyyən ərazilərə giriş ödənişli olacaq. Bu mexanizm həm Fondun gəlirlərini artıracaq, həm də paytaxtın mərkəzində tıxacların azalmasına kömək edəcək.
Yol xəritəsi – 2026-dan 2028-ə qədər
2026-cı ildən etibarən Nazirlik məsafə əsaslı sərnişindaşıma modelinə keçidə başlayacaq. Bu modeldə daşıyıcıların xərcləri hesablanacaq və dövlət gediş haqqı ilə sərnişinlərin ödədiyi məbləğ arasındakı fərqi subsidiya şəklində ödəyəcək.Proses mərhələli şəkildə aparılacaq və 2028-ci ilin yanvarınadək tam başa çatdırılacaq.
Bu model bir çox Avropa ölkəsində tətbiq olunur və sərnişinlər üçün həm sabit qiymət, həm də dayanıqlı xidmət təmin edir.
Bu Fərman Azərbaycanın ictimai nəqliyyatında yeni bir dövrün başlanğıcı ola bilər:
- Təmiz enerji ilə işləyən avtobusların artması havanın çirklənməsini azaldacaq;
- Subsidiyalar daşıyıcıların daha keyfiyyətli xidmət göstərməsinə imkan verəcək;
- Ödənişli zonalar paytaxtda hərəkəti tənzimləyəcək;
- Məsafə əsaslı model sərnişin daşımalarında şəffaflığı artıracaq.
Yeni Fərman göstərir ki, Azərbaycan artıq insanyönümlü və ekoloji ictimai nəqliyyat sistemi qurmaq yolundadır. İllərlə tənqid olunan problemlərin – köhnə avtobuslar, qeyri-sabit marşrut siyasəti, keyfiyyətsiz xidmət – tədricən aradan qaldırılması üçün real mexanizmlər yaradılır.
Bu dəyişikliklər mərhələli olsa da, 2028-ci ilə qədər ölkədə tamamilə yeni bir ictimai nəqliyyat modeli formalaşacaq.
Yenilənib: 20 Sentyabr 2025 · Mənbə: AvtoStop redaksiyası
